محسن ماندگاری
روزنامه نگار



با گذشت نزدیک به سه هفته از توافق هسته‌ای ایران و 6 قدرت جهانی برای پایان دادن به
12 سال مجادله اتمی، هنوز دعواها بر سر ‹خوب› یا ‹بد› بودن این توافق همزمان در تهران و واشنگتن ادامه دارد. محمدجواد ظریف و دستیارانش هفته گذشته به مجلس رفتند تا نمایندگان منتقد دولت را متقاعد کنند که توافق صورت گرفته، منافع کشورمان را تأمین کرده و یک «توافق خوب» است. هزاران کیلومتر آن طرف تر، جان کری و همکارانش نیز برای توجیه توافق هسته‌ای با ایران روزهای سخت و سرنوشت‌سازی را می‌گذرانند. او سه روز قبل به کمیته روابط خارجی سنای امریکا رفت تا سناتورهای جمهوریخواه بشدت عصبانی از توافق را راضی کند این بهترین توافقی بوده که امریکا می‌توانسته با تهران داشته باشد؛ توافقی که او آن را یک «توافق خوب» برای امریکا خوانده است. پیش از توضیحات وی، باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی سنا خطاب به کری گفته بود که «ایران در این توافق سر امریکا را کلاه گذاشته است» و آقای کری «با این توافق، ایران را از انزوا درآورده و در عوض کنگره امریکا را در جهان منزوی کرده است». یک روز پیش از آن نیز بیش از 10 هزار نفر از مخالفان توافق وین که اغلب آنها طرفداران اسرائیل و یهودیان ساکن نیویورک معرفی شده‌اند در این شهر علیه توافق هسته‌ای با ایران تظاهرات کردند.  نگاهی به صحنه سیاسی در ایران و امریکا نشان می‌دهد در هر دو کشور دولت‌های روحانی و اوباما به یک شیوه، شماتت می‌شوند که چرا توافق بهتری نداشته‌اند. «توافق بهتر» از نگاه این دسته از مخالفان، توافقی است که دیپلمات‌های آنها بر سر میز مذاکره دیکته کرده و طرف مقابل نیز پذیرفته باشد. با این نگاه، نه 18 روز مذاکره بی‌وقفه در وین، که 18 سال مذاکره نیز به نتیجه نمی‌رسید. آنچه به آن، به درستی «معامله» (Dial)  گفته شده، داد و ستدی است بر پایه مصلحت و منفعت و داد و ستد به معنای دادن و گرفتن است و نه فقط گرفتن. اما به نظر می‌رسد برخی در تهران و واشنگتن تنها وجه «گرفتن» را در این مذاکرات مد نظر داشته‌اند. علاوه بر آن، آنچه در روزهای گذشته، برخی افراد دلواپس که دل در گرو منافع ملی و عزت ایران اسلامی دارند را نگران کرده و بعضاً به جرگه مخالفان توافق هسته‌ای سوق می‌دهد، برخی نقل قول‌های ناقص مقامات امریکایی است که از آن بوی «توافق بد» می‌آید. نظیر این اظهارات سخنگوی کاخ سفید که «پس از توافق، گزینه نظامی نه تنها کنار نمی‌رود بلکه تقویت هم می‌شود چرا که طی این سال‌ها ما جزئیات بیشتری از برنامه هسته‌ای ایران جمع‌آوری می‌کنیم». اگر بدون شناخت دقیق صحنه سیاسی در امریکا و تحلیل درست از توافق هسته‌ای انجام شده به این اظهارات نگاه شود نه فقط دلواپسان صادق، که برخی دیگر از ایرانیان را ممکن است نگران کند اما به نظر می‌رسد شاه کلید تحلیل صحیح، فهم این نکته مهم است که برخی از مواضع مقامات دولت امریکا، صرفاً روایتی یک طرفه از ماجرا با هدف مصرف داخلی برای متقاعد کردن مخالفان توافق است. بدیهی است تا به این فهم درست از ماجرا دست نیابیم هر اظهار نظری از طرف مقابل می‌تواند نه فقط مخالفان توافق در کشور را که حتی مقامات مسئول را نیز نگران کرده و ادامه روند توافق را که هنوز در اول راه آن هستیم دشوار نماید.


سر خط


اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری در دیدار سفیر ترکیه: تهران و آنکارا می توانند همکاری موثری در مبارزه با تروریسم داشته باشند. / ایرنا
دکتر ولایتی رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک در دیدار با سفیر روسیه:  دو کشور می توانند همکاری جدی را برای حل و فصل مشکلات منطقه ای و بین المللی داشته باشند. تقسیم تروریست ها به افراطی و میانه رو مضحک است. / ایرنا

 

معاونت حقوقی رئیس جمهوری با اعلام اینکه دولت ملزم به ارائه متن توافق هسته‌ای به مجلس است، گفت: اما اینکه مجلس مهر قانونی پای موافقتنامه بگذارد، موضوعی است که در شورای امنیت ملی و معاونت حقوقی در حال بحث و بررسی است.به گزارش« ایران» الهام امین‌زاده افزود: طبق قانون، دولت موظف به حفظ دستاوردهای هسته‌ای است و طبق مواد 77 و 125 قانون اساسی، مجلس نیز درخصوص توافق‌های بین‌المللی باید مطلع باشد اما در تبصره آن آمده فقط ارائه شود و الزامی برای تصویب وجود ندارد. امین‌زاده همچنین از برنامه‌های معاونت حقوقی برای استفاده از فرصت‌هایی که رفع تحریم‌ها ایجاد می‌کند، خبر داد و گفت: ما به دنبال آن هستیم تا قوانین را به گونه‌ای اصلاح و بازنگری کنیم تا زمینه حضور سرمایه‌گذاران خارجی را فراهم کنیم و با اجرای طرح پنجره واحد، زمان را برای جلب و جذب این سرمایه‌ها به بهترین شکل کاهش دهیم. وی وجود قوانین به‌هم ریخته و هزاران آیین‌نامه و بخشنامه را از زمینه‌های بروز فساد دانست و گفت: گاهی با وجود وضع قانون جدید شاهد هستیم هم قانون جدید اجرا می‌شود و هم قانون فسخ شده.

 

رئیس  جمهوری در سفر یک روزه خود به استان کردستان در جلسه توسعه سرمایه گذاری استان، با تأکید بر اینکه سیاست پسا توافق دولت؛ آوردن سرمایه، فناوری و رونق تولید و افزایش صادرات است، گفت: ما در عرصه اقتصادی، به دنبال توافق و تعامل برد – برد با شرکت‌های بزرگ دنیا، دولت‌ها و کارآفرین‌ها هستیم.
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری، حجت‌الاسلام حسن روحانی تصریح کرد: ما دنبال بازکردن درها برای واردات نیستیم، بلکه دنبال سرمایه گذاری و فناوری جدید و در نهایت افزایش صادرات هستیم.
 بدخواهان در پی امنیتی جلوه دادن ایران بودند
رئیس  جمهوری با اشاره به اینکه بدخواهان در پی امنیتی و تهدید جلوه دادن ایران بوده‌اند؛ اکنون ایران به همکار سیاسی دنیا تبدیل شده است، اظهار کرد: بحث آنان صرفاً غنی‌سازی در ایران نبود، بلکه آنان می‌خواستند ایران را به عنوان یک تهدید و برهم زننده صلح و امنیت همسایگان، منطقه و جهان معرفی کنند.
وی با اشاره به اینکه بخشی از تلاش‌های دولت تدبیر و امید طی ۲۲ ماه گذشته در عرصه سیاسی از بین بردن این اتهامات بود، گفت: اکنون همان دولت‌ها اذعان دارند که ایران دیگر تهدید برای صلح و امنیت نیست و به همکار سیاسی دنیا تبدیل شده است. دکتر روحانی با تأکید بر اینکه برنامه و فناوری هسته‌ای ایران در مسیر توسعه کشور قرار دارد، اظهارکرد: ما نه می‌خواهیم کشوری را تهدید کنیم، نه مایل به دخالت در امور داخلی کشور دیگری هستیم و نه در داخل کشور در پی ساخت سلاح کشتار جمعی از جمله هسته‌ای.
روحانی با اشاره به اینکه توافقی که حاصل شده به رغم پیچ و خم ها، اجرایی و عملیاتی خواهد شد، گفت: ممکن است برخی‌ها درباره اجرایی شدن این توافق تردید داشته باشند، اما با شرایطی که امروز در دنیا هست، اینکه کسی بتواند وضعیت را به دو سال پیش برگرداند، امکان پذیر نیست.
رئیس  جمهوری افزود: آذر۹۲ گفتم ساختمان تحریم ترک خورده است و امروز در کنگره و سنا اذعان دارند که ادامه تحریم امکان پذیر نیست و این بدان معنا است راه و مسیری که ایران اسلامی در این دوره طی کرده، موفق بوده است.
وی به برخی تلاش‌ها برای حفظ همان فضای امنیتی در روابط ایران با همسایگان اشاره و خاطرنشان کرد: همان طور که ساختمان تحریم‌ها ترک خورده، پایه‌های هرگونه تلاش برای برگرداندن همان فضای امنیتی نیز فروریخته و دیگر نمی‌توانند آن فضا را برگردانند و ملت ایران تصمیمی که برای امروز و آینده خود گرفته، قاطع و حساب شده است.
وی با اشاره به جاذبه‌ها و امکانات گسترده ایران اسلامی از جمله نیروی کار ماهر، انرژی ارزان و موقعیت ویژه جغرافیایی گفت: اکنون کمپانی‌های بزرگ و معروف دنیا از جمله امریکایی به دنبال حضور گسترده در ایران هستند و اگر برنامه ریزی اقتصادی ما برنامه برد- برد باشد، هر دو طرف نفع خواهیم برد. روحانی همچنین با اشاره به برخی نگرانی هایی که از سوی گروهی خاص مطرح می‌شود، اضافه کرد: بنا نیست اگر منابع ما آزاد شد کالا بخریم و وارد کشور کنیم.شرایط امروز ما شرایطی است که فضا برای فعالیت بسیار مناسبت تر از دیروز شده و فردا مناسب‌تر از امروز خواهد شد.
رئیس  جمهوری با اشاره به اینکه مایل هستیم در دوره جدید، ایرانی‌های کارآفرین خارج از کشور در صف اول سرمایه گذاری در کشور باشند، گفت: باید در این دوره زمانی مقررات و شرایط را به گونه‌ای تسهیل کنیم که سرمایه گذاران با ریسک کمتر و شرایط بهتر جذب ایران شوند.
روحانی تصریح کرد: آنچه در نهایت مردم ما در دوره پساتوافق شاهد خواهند بود، شرایط مناسب‌تر برای رشد اقتصادی، فناوری و فرهنگی و فضای بهتر اجتماعی و سیاسی در جامعه است.
رئیس  جمهوری در جلسه شورای اداری استان نیز، تقویت فضای فرهنگی – مذهبی، اعتدال و معنویت را سلاح اصلی در برابر توطئه دشمنان دانست و گفت: بی‌تردید فضای افراط و خشونت در منطقه فقط به نفع غریبه‌ها و رژیم صهیونیستی خواهد بود. روحانی با اشاره به اینکه مردم کردستان دین خود را به نظام و ایران ادا کرده‌اند، گفت: ارتش، سپاه، نیروهای انتظامی، بسیج و پیشمرگان، حافظ امنیت کردستان بوده‌اند و ما باید امنیت و ثبات را حفظ و مستحکم کنیم. وی با بیان اینکه انتخاب مردم، ادامه مسیر عقلانیت، اعتدال و نفی خشونت است، اظهار کرد: دولت برآمده از اراده ملت ایران تلاش دارد اعتدال را در داخل کشور و صحنه‌های خارجی و بین‌المللی تثبیت کند. روحانی خاطر نشان کرد: امروز اگر بخواهیم کردستان توسعه پیدا کند به غیر از امنیت باید شاهد اتحاد و وحدت مستحکم در سطح استان باشیم و به فضل الهی چنین شرایطی در استان حاکم است.
دسته‌بندی‌ها زیر چتر وحدت پذیرفتنی است
رئیس  جمهوری دسته‌بندی‌ها و سلیقه‌ها را زیر چتر وحدت پذیرفتنی دانست و تصریح کرد: نباید دسته‌بندی‌، قومیت و برخورداری از فرهنگ‌‌های مختلف ما را از زیر چادر وحدت که همان اخلاق، معنویت و عرق ایرانیت است، خارج کند و در زیر چادر وحدت هر کسی می‌تواند افکار و اندیشه خود را داشته باشد. رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اشاره به اینکه برای تقویت بیش از پیش وحدت در جامعه، باید تنوع و اختلاف نظر را به رسمیت بشناسیم و آستانه تحمل را تا پذیرش یکدیگر بالا ببریم، گفت: همه اقوام و مذاهب و حتی ادیان مختلفی که در قانون اساسی آمده است، گل‌های رنگارنگ باغ ایران‌زمین هستند و باید محترم شمرده شوند.
غلبه بر بیکاری، راه توسعه
روحانی در بخش دیگری از سخنان خود، با بیان اینکه مشکل بیکاری معضل کل کشور بوده و راه غلبه بر آن توسعه و رونق اقتصادی است، گفت: بی‌تردید هر چقدر برای توسعه و پیشرفت کشور سرمایه‌گذاری شود، این موضوع می‌تواند در افزایش اشتغال مؤثر باشد و باید ظرفیت‌های هر استان را برای غلبه بر مشکلات بیکاری تقویت کرد و در این مسیر کردستان می‌تواند در زمینه گردشگری و تبدیل شدن به مرکز صادرات به سایر کشورها گام‌های مفیدی در رفع بیکاری بردارد.
رئیس  جمهوری گفت: برخی به دولت اعتراض می‌کنند که فقط به فکر سیاست خارجی و رفع تحریم‌ها است در حالی که اقدامات دولت، نشان می‌دهد که این حرف نادرستی است اینکه امروز ۸۸۰ میلیارد تومان برای توسعه استان کردستان اختصاص پیدا می‌کند، اقدامی است که در شرایط تحریم انجام می‌شود. روحانی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از استقبال گرم و پرشور مردم استان کردستان از کاروان دولت تدبیر و امید، اظهار کرد: در ایام انتخابات از جمله استانهایی که به آن سفر کردم کردستان بود و شور و هیجان مردم در آن روز و امروز نشان می‌دهد که مردم کردستان، مردمی هشیار و آگاه هستند. رئیس جمهوری همچنین در پایان این سفر، در یک نشست خبری با حضور خبرنگاران استانی و ملی، در پاسخ به سؤالی در خصوص راهکارهای دولت تدبیر و امید برای بهره‌گیری از نخبگان اهل سنت در برخی مشاغل امنیتی، نظامی و دانشگاهی، گفت: برخورداری همه اقوام و مذاهب از حقوق شهروندی از برنامه‌های این دولت است که ممکن است البته این مسائل یک روزه حل نشود، اما قدم به قدم در این مسیر گام برخواهیم داشت.